Giống sâm xuyên đá

Mô tả

Dây giống

Cây giống sâm xuyên đá (Myxopyrum smilacifolium) là một trong những cây dược liệu bản địa đang được nhiều người quan tâm nhờ giá trị kinh tế cao và tiềm năng phát triển lâu dài. Đây là loài dây leo thân gỗ, sinh trưởng khỏe, thích hợp trồng ở vùng đồi thấp, đất vườn tơi xốp và khu vực có độ ẩm tốt. Trong y học cổ truyền, phần rễ và thân cây từ lâu đã được sử dụng để hỗ trợ bồi bổ sức khỏe, giảm đau nhức xương khớp và chăm sóc cơ thể. Một số nghiên cứu tại Việt Nam cũng đã ghi nhận trong rễ cây có các hợp chất glycoside và hoạt chất sinh học quý.

Hiện bên em cung cấp cây giống khỏe mạnh, dễ trồng, tỷ lệ sống cao, phù hợp cho bà con phát triển mô hình cây dược liệu kinh tế hoặc trồng tại vườn nhà. Giá bán 150.000đ/cây, hỗ trợ tư vấn kỹ thuật trồng và chăm sóc để cây phát triển tốt, nhanh cho thu hoạch.

Hạt giống

Hạt giống sâm xuyên đá chuẩn giống, tỷ lệ nảy mầm tốt, phù hợp cho khách có nhu cầu nhân giống số lượng lớn để phát triển vùng trồng dược liệu. Đây là loài cây thuốc quý đã được ghi nhận trong nhiều tài liệu nghiên cứu tại Việt Nam, được sử dụng lâu đời trong dân gian và hiện đang có hướng phát triển mạnh về giá trị kinh tế tại nhiều địa phương. Một số mô hình bảo tồn và phát triển dược liệu ở Hà Nội, Tam Đảo và khu vực miền núi phía Bắc cũng đã đưa sâm xuyên đá vào danh mục cây tiềm năng.

Giá bán 150.000đ / 1 gói hạt giống, thích hợp cho khách trồng thử nghiệm, làm giống hoặc phát triển mô hình kinh tế lâu dài.

Hướng dẫn cách trồng

Với sâm xuyên đá (Myxopyrum smilacifolium), để trồng hiệu quả thì nên ưu tiên giâm cành / chiết dây, còn gieo hạt chỉ nên dùng khi muốn nhân giống số lượng lớn vì thời gian lâu hơn.

Dưới đây anh hướng dẫn theo hướng thực tế, dễ áp dụng:

1) Nên trồng bằng hạt hay bằng dây?

Trồng bằng dây (khuyên dùng)

Đây là cách hiệu quả nhất.

Vì cây là dạng dây leo thân gỗ, khả năng ra rễ từ mắt thân khá tốt trong môi trường ẩm. Các tài liệu về nhân giống cây dược liệu cũng cho thấy phương pháp cutting/layering (giâm cành, chiết cành) là hướng nhân giống ổn định cho nhiều loài dây leo dược liệu. (objectstorage.ap-dcc-gazipur-1.oraclecloud15.com)

Ưu điểm

• Nhanh sống
• Giữ đúng đặc tính cây mẹ
• Phát triển nhanh hơn gieo hạt
• Rút ngắn thời gian thu hoạch

Anh đánh giá đây là phương pháp nên làm.

Trồng bằng hạt

Có thể trồng, nhưng không tối ưu.

Hạt thường có tỷ lệ nảy mầm không đồng đều, thời gian mọc lâu hơn.

Phù hợp khi:

• muốn mở rộng diện tích lớn
• không có cây mẹ để cắt dây

2) Cách trồng hiệu quả nhất (khuyên dùng giâm dây)

Chọn dây giống

Chọn dây bánh tẻ:

• không quá non
• không quá già
• đường kính cỡ chiếc đũa
• có 2–3 mắt lá

Cắt đoạn dài 20–30 cm

Mỗi hom nên có:

• 2 mắt chôn đất
• 1 mắt để mọc mầm

Xử lý trước khi giâm

Ngâm gốc trong thuốc kích rễ khoảng 10–15 phút

Loại thường dùng:

• N3M
• IBA
• NAA

Các loại này giúp rễ bật nhanh hơn. (umt.edu)

Giá thể trồng

Cây thích đất tơi xốp, giàu mùn.

Công thức tốt nhất:

• 40% đất thịt nhẹ
• 30% phân chuồng hoai mục
• 20% xơ dừa / trấu hun
• 10% cát

pH đất khoảng 5.5–6.5

Vì ngoài tự nhiên cây thường sống ở rìa rừng, đất ẩm, nhiều mùn nên môi trường này rất phù hợp. (thesiamsociety.org)

Cách trồng

Cắm hom nghiêng 45 độ

Lấp đất sâu khoảng 5–7 cm

Giữ ẩm nhẹ hàng ngày.

Sau 15–30 ngày cây bắt đầu ra rễ và bật mầm.

3) Nếu trồng bằng hạt

Xử lý hạt

Ngâm nước ấm 2 sôi 3 lạnh khoảng 8–10 giờ

Sau đó ủ khăn ẩm 1–2 ngày.

Các tài liệu về gieo hạt cho cây leo thân gỗ cho thấy xử lý lạnh hoặc ngâm ấm giúp nảy mầm tốt hơn. (umt.edu)

Thời gian nảy mầm

Khoảng 20–40 ngày

Cách này lâu hơn giâm dây khá nhiều.

4) Bao lâu thu hoạch?

Nếu trồng bằng dây:

• 12–18 tháng: bắt đầu có thể thu rễ nhỏ
• 24–36 tháng: thu hoạch tốt nhất

Muốn dược tính và trọng lượng củ/rễ tốt nên để ít nhất 2 năm

Vì phần có giá trị là củ rễ, càng để lâu rễ càng phát triển mạnh.

5) Cách chăm để củ phát triển mạnh

Đây là phần rất quan trọng.

Làm giàn leo

Cây leo càng khỏe thì bộ rễ càng phát triển.

Nên làm giàn cao khoảng 1.5–2 m

Hoặc trồng sát hàng rào / cây gỗ.

Bón phân, tưới

Mỗi 2–3 tháng bón:

• phân chuồng hoai
• phân hữu cơ vi sinh
• thêm kali nhẹ

Kali giúp rễ phát triển mạnh.

Giữ ẩm nhưng không úng.

Đất úng rất dễ làm thối rễ.

Che nắng

Cây thích nắng nhẹ hoặc bán râm.

Che khoảng 30–40% nắng

để mô phỏng môi trường dưới tán rừng.

6) Lưu ý quan trọng

Không nên thu quá sớm dưới 1 năm.

Thu sớm thì:

• rễ nhỏ
• ít hoạt chất
• năng suất thấp

Muốn phát triển kinh tế nên trồng theo chu kỳ 2 năm / lứa.